Kỹ thuật Feynman là gì? Cách mình áp dụng kỹ thuật Feynman trong học tập

Có bao giờ bạn rơi vào tình trạng đọc một cuốn sách rất hay, gật gù tâm đắc nhưng khi muốn kể lại cho bạn bè thì lại “à ừm” không ra lời? Hay dành hàng giờ để học một kỹ năng mới, nhưng cảm giác kiến thức vẫn cứ “trôi tuột” đi đâu mất?

Mee gặp hoài à, nhưng từ khi biết tới kỹ thuật Feynman thì mọi chuyện đỡ hơn một chút. Đây không chỉ là một phương pháp học tập, mà là một tư duy giúp Mee thay đổi cách nhìn nhận về tri thức nữa đó.

Với bài viết này, mình sẽ cùng các bạn tìm hiểu xem kỹ thuật Feynman là gì và những cách áp dụng nó vào cuộc sống. Bắt đầu thôi!

1. Richard Feynman, “người giải thích vĩ đại” là ai?

Trước khi đi vào kỹ thuật, hãy để Mee kể cho bạn nghe về “cha đẻ” của nó. Richard Feynman (1918-1988) là một nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, từng đoạt giải Nobel Vật lý năm 1965.

Nhưng điều khiến ông trở nên khác biệt không chỉ là những giải thưởng, mà còn là khả năng giải thích những vấn đề phức tạp nhất (như cơ học lượng tử) thành những điều mà một người bình thường cũng có thể hiểu được.

Tại Đại học Princeton, ông thường xuyên thách thức các giáo sư khác giải thích lý thuyết của họ mà không dùng đến những thuật ngữ đao to búa lớn. Nếu họ không làm được, Feynman cho rằng chính họ cũng chưa hiểu rõ vấn đề.

2. Kỹ thuật Feynman là gì?

Phương pháp Feynman (hay kỹ thuật Feynman) là một phương pháp học tập chủ động gồm 4 bước, được phát triển bởi Richard Feynman.

Phương pháp này giúp người học nắm vững các kiến thức phức tạp bằng cách đơn giản hóa tối đa sự giải thích.

Cốt lõi của phương pháp là: “Nếu bạn không thể giải thích nó một cách đơn giản, nghĩa là bạn chưa hiểu đủ rõ”

3. Những bước để áp dụng kỹ thuật Feynman

Lộ trình 4 bước đơn giản mà bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu để áp dụng kỹ thuật Feynman:

Bước 1: Chọn chủ đề và viết ra những gì bạn biết

Hãy lấy một tờ giấy trắng (hoặc iPad như Mee hay dùng), viết tên chủ đề ở trên cùng. Sau đó, viết tất cả những gì bạn hiểu về nó. Đừng nhìn sách, hãy viết từ chính bộ não của bạn.

Chắc ai đó sẽ cần:

• Cách từ bỏ thói quen trì hoãn: Chế ngự “cỗ máy thao túng” trong tâm trí
• Bạn không học được gì nếu chỉ đọc và ghi chép: Lời khuyên từ Naval

Bước 2: Dạy cho một đứa trẻ (giả định)

Đây là “linh hồn” của phương pháp. Hãy thử giải thích kiến thức đó cho một đứa trẻ 10 tuổi.

• Nguyên tắc: Không dùng từ chuyên môn, không dùng khái niệm trừu tượng.

• Ví dụ: Nếu bạn dùng từ “sự lạm phát”, hãy giải thích nó thông qua “ổ bánh mì tăng giá”.

Bước 3: Tìm lỗ hổng và quay lại nguồn tài liệu

Khi bạn bị “khựng” lại ở một đoạn nào đó không thể giải thích đơn giản được, đó chính là lỗ hổng kiến thức. Hãy quay lại sách hoặc tài liệu để học lại phần đó cho đến khi thông suốt.

Bước 4: Đơn giản hóa và kể chuyện (Storytelling)

Rà soát lại toàn bộ bản giải thích của bạn. Hãy sử dụng các phép ẩn dụ hoặc ví dụ thực tế để biến thông tin khô khan thành một câu chuyện sống động.

Một video mà Mee nghĩ bạn sẽ thích khi tìm hiểu về nhà vật lý thiên tài này: https://www.youtube.com/watch?v=P1ww1IXRfTA

Feynman cũng từng nhấn mạnh sự trung thực trong học tập qua cuốn sách nổi tiếng của ông:

“The first principle is that you must not fool yourself and you are the easiest person to fool.” (Nguyên tắc đầu tiên là bạn không được tự lừa dối chính mình, và bạn chính là người dễ bị lừa dối nhất.) – Trích từ bài diễn văn tốt nghiệp tại Caltech năm 1974, in trong sách “Surely You’re Joking, Mr. Feynman!”.

3. Cách Mee áp dụng kỹ thuật Feynman vào cuộc sống

Không chỉ dùng để học bài, Mee thấy kỹ thuật này cực kỳ hữu dụng trong nhiều khía cạnh khác:

Khi học một kỹ năng mới (như Marketing)

Thay vì học thuộc lòng thuật ngữ, Mee cố gắng giải thích cho những người bạn ngoài ngành nghe về công việc mình đang làm. Nếu họ hiểu, nghĩa là Mee đã nắm vững bản chất.

Tất nhiên, bạn bè không thể lúc nào cũng nghe mình nói về chuyên môn được đúng không? Thế là Mee tự tưởng tượng những bé thú nhồi bông trước mặt là mấy đứa bé dễ thương, rồi giải thích cho chúng nghe về những điều Mee học được. Nghe hơi kỳ một chút, nhưng cách này thú vị, có thể áp dụng thường xuyên, trong nhiều trường hợp khác nhau.

Mee “học lỏm” cách này từ các bạn fangirl đó. Các bạn ý thay vì “dạy” cho thú bông như Mee thì “dạy” cho idol nè (để card idol hoặc mấy bé doll trước mặt). Hiệu quả cực kỳ, có thể áp dụng khi học ngoại ngữ luôn ^^. Về cơ bản vẫn là học/ nói chuyện 1 mình thôi, nhưng nhiều cảm hứng hơn hẳn ^^

Khi đọc sách và trong giao tiếp

Sau mỗi chương sách, Mee thường dành 5 phút để tự nói lại nội dung một cách ngắn gọn nhất có thể.

Còn trong giao tiếp, khi Mee muốn trình bày một ý tưởng mới với mọi người, Mee sẽ dùng kỹ thuật này để lọc bỏ những từ ngữ rắc rối, giúp thông điệp trở nên sắc bén và dễ đi vào lòng người hơn.

4. Kết

Kỹ thuật Feynman dạy chúng ta sự khiêm tốn trước tri thức. Thay vì cố tỏ ra thông minh bằng những từ ngữ phức tạp, hãy chọn cách giản đơn. Bởi đôi khi, đỉnh cao của sự phức tạp chính là sự đơn giản.

Mee hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu kỹ thuật Feynman là gì, cũng như biết cách áp dụng kỹ thuật này vào trong cuộc sống.

Chúc các bạn có hành trình học tập thật vui!