Có nhiều cách từ bỏ thói quen trì hoãn. Trong đó, chế ngự “cỗ máy thao túng” của tâm trí là một phương pháp nghe là lạ mà hiệu quả lắm đấy!
Trì hoãn có thể coi là “căn bệnh” của thời đại, vì đi đâu cũng thấy mọi người than thở về thói quen “để mai làm” của bản thân. Lúc nào cũng tự nhủ sẽ bắt tay vào học rồi làm việc nè, nhưng cuối cùng mắt vẫn dán vào điện thoại. Đó chính là Mee ^^
Hôm trước, Mee coi video “Procrastination Holds You Back” trên Healthy Gamer GG (Dr.K) và ghi chú được một vài ý hay ho về cách từ bỏ thói quen trì hoãn. Nếu bạn cũng quan tâm tới chủ đề này thì đừng quên xem video của Dr.K hoặc đọc bài viết của Mee nhen.
MỤC LỤC
Phân tích tâm lý: Tại sao chúng ta trì hoãn?
Theo Dr.K, để vượt qua sự trì hoãn, trước hết chúng ta phải hiểu bản chất của nguyên nhân gây ra tình trạng này. Đó chính là tâm trí của chính mình.
Tuy nhiên, tâm trí là tâm trí, chứ không phải chúng ta. Nghe hơi mâu thuẫn, nhưng đây chính là điều đầu tiên bạn cần ghi nhớ.
Sai lầm lớn nhất của chúng ta là đồng nhất bản thân với tâm trí. Thực tế, tâm trí hoạt động như một cơ quan tách biệt (giống như các cơ quan khác trên cơ thể, như ruột, dạ dày,…). Nó liên tục thao túng bạn để đạt được những ham muốn bản năng.
Khi bạn nghĩ “Tôi không đủ kỷ luật”, thực chất là tâm trí đang nói, và nếu bạn tin đó là sự thật, bạn đang rơi vào trạng thái “hòa nhập” khiến việc thay đổi trở nên bất khả thi.
“Giả vờ đấu tranh” để cứu vãn lòng tự trọng
Tâm trí rất giỏi trong việc giả vờ đấu tranh để giữ thể diện. Thay vì thừa nhận lười biếng, nó tạo ra một kịch bản tranh luận nội tâm: “Mình nên làm ngay” đối đầu với “Nghỉ một chút sẽ hiệu quả hơn”.
Cuối cùng, tâm trí đưa ra các giải pháp trung gian như “mua một cuốn sách về năng suất” hoặc “xem video hướng dẫn” để tạo cảm giác bạn đang tiến bộ, trong khi thực tế bạn vẫn đang trì hoãn việc cần làm.
Cái bẫy của sự “định lượng” và sự thông minh
Tâm trí thường dùng các lý lẽ nghe có vẻ thông minh để thoái thác. Nó sử dụng các con số và thời gian (quantification) để thuyết phục bạn rằng: ” Bây giờ làm thì chẳng đủ thời gian đâu”, “Làm thế này là không hiệu quả”, hoặc “Cần phải tìm cách tối ưu hơn”.
Đây thực chất là những rào cản vô hình mà tâm trí dựng lên để tránh việc phải tiêu tốn nỗ lực ngay lập tức.
Xem thêm:
- Bạn không học được gì nếu chỉ đọc và ghi chép: Lời khuyên từ Naval
- Bí quyết học tập hiệu quả của Heo Sung Beom – “con nhà người ta” đến từ KAIST
2. Cách từ bỏ thói quen trì hoãn theo từng bước
Để chữa “căn bệnh” trì hoãn, thay vì tìm kiếm động lực – thứ thường bị tâm trí kiểm soát – bạn cần áp dụng những hành động cụ thể để huấn luyện lại tâm trí.
Bước 1: Thiết lập khoảng cách và ngừng tin vào tâm trí của mình
Hãy học cách quan sát tâm trí như một thực thể bên ngoài. Khi tâm trí đưa ra những lý do “hợp lý” để trì hoãn, hãy nhận diện đó là một lời nói dối.
Đừng tranh luận với nó, bởi tâm trí rất giỏi ngụy biện. Thay vào đó, bạn chỉ nên quan sát và ra lệnh trực tiếp thay vì thương lượng.
Bước 2: Thực hiện những “hành động vô ích” (Stupid Actions)
Để chế ngự sự phản kháng, hãy làm những việc mà tâm trí bạn cho là không đủ hoặc không hiệu quả.
- Nếu tâm trí nói “Chỉ làm 5 phút thôi thì có được gì đâu“, hãy cứ làm đúng 5 phút.
- Khi thực hiện những hành động nỗ lực mà tâm trí cho là vô nghĩa, bạn đang dạy cho tâm trí biết rằng bạn mới là người nắm quyền kiểm soát. Dần dần, tâm trí sẽ “vâng lời” giống như một con vật đã được thuần hóa.
Bước 3: Áp dụng quy tắc “Làm việc” hoặc “Không làm gì cả”
Sự trì hoãn sống sót nhờ các hoạt động thay thế (như lướt mạng, chơi game,… nè). Để triệt tiêu điều này, bạn cần giới hạn bản thân vào hai lựa chọn duy nhất:
- Làm công việc bạn cần làm.
- Ngồi yên và tuyệt đối không làm gì cả (không lướt điện thoại, không giải trí). Tâm trí sẽ nhanh chóng thấy việc ngồi không là cực kỳ nhàm chán và cuối cùng sẽ chọn làm việc như một lối thoát.
Bước 4: Nỗ lực và chấp nhận khó khăn
Bạn đừng cố gắng tìm cách làm việc “không tốn sức” (effortless) thông qua các mẹo hack năng suất hay AI. Thực tế, càng nỗ lực nhiều, mọi thứ sẽ càng trở nên dễ dàng hơn về lâu dài.
Giống như việc tập cơ bắp, việc chủ động đối mặt với sự khó khăn và nhàm chán sẽ giúp bạn “lên cấp” khả năng kiểm soát bản thân.
Kết luận
Từ bỏ thói quen trì hoãn không phải là tìm kiếm thêm thông tin, mà là hành động dựa trên sự nhận thức.
Khi bạn tách biệt được bản thân khỏi những gợn sóng của tâm trí và kiên trì huấn luyện nó thông qua những nỗ lực thực tế, sự phản kháng sẽ biến mất, nhường chỗ cho sự tự do và khả năng hành động quyết liệt.
Đây là một cách từ bỏ thói quen trì hoãn Mee thấy khá hay, nhất là cách tiếp cận về “tâm trí”. Hy vọng nó cũng hữu ích với bạn nhé!
