Làm sao để vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp và phục hồi sự nghiệp, khi mọi thứ không ngừng biến động như hiện nay? Biết đâu, những thông tin bên dưới có thể mang đến cho bạn câu trả lời.
Trong 1 bài báo của Harvard Business Review, tác giả Daisy Auger-Domínguez kể về 1 người quen của mình – Marisol – lãnh đạo cấp cao từng đạt được nhiều kết quả ấn tượng cho công ty.
Vậy mà chỉ trong một lần tái cơ cấu, vị trí của cô bị cắt bỏ hoàn toàn. Không buổi nói chuyện nào trước đó, không kế hoạch chuyển giao công việc. Chỉ vài lời an ủi nhẹ nhàng, một gói hỗ trợ nghỉ việc, và một email với lời lẽ rất chỉn chu, Marisol phải “dứt áo ra đi”.
Nhưng thay vì để bản thân bị cuốn vào cảm giác bất định, Marisol đã chủ động nắm tay lái cuộc đời mình để vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp.
Cô liên hệ với những người cố vấn đáng tin cậy, kết nối lại mạng lưới mối quan hệ, làm việc với một huấn luyện viên điều hành. Đồng thời, Marisol cũng cho phép bản thân được nghỉ ngơi đôi chút sau nhiều năm làm việc liên tục.
Khi đã có cái nhìn rõ hơn về điều mình thật sự muốn, cô “định vị lại” chuyên môn của mình và chuyển hướng sang một vị trí rộng hơn trong lĩnh vực nhân sự – nơi những kỹ năng đã tích lũy suốt nhiều năm được công nhận xứng đáng.
MỤC LỤC
- Khủng hoảng nghề nghiệp không phải là chuyện hiếm
- 4 cách để vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp và xây dựng khả năng phục hồi sự nghiệp
- Kết luận về cách vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp
Khủng hoảng nghề nghiệp không phải là chuyện hiếm
Câu chuyện của Marisol không hiếm gặp. Ở thời điểm hiện tại, ai cũng có thể bị layoff, từ chối tăng lương lương và ảnh hưởng bởi tình trạng tự động hóa với AI. Ngay cả những người làm việc chăm chỉ và tận tâm nhất cũng không tránh khỏi cảm giác bất ổn.
Thách thức lớn nhất trong thời kỳ biến động là xây dựng sự nghiệp đủ vững, để không sụp đổ khi có biến cố xảy ra. Đó chính là “khả năng phục hồi sự nghiệp”, tức khả năng thích nghi, chủ động và giữ vững tinh thần, bất chấp mọi thứ xung quanh đang thay đổi chóng mặt, giống như cách Marisol đã làm.
4 cách để vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp và xây dựng khả năng phục hồi sự nghiệp
Khả năng phục hồi sự nghiệp không phải là cố gắng níu giữ công việc vì sợ mất đâu nha. Bởi điều quan trọng hơn, bạn cần học cách linh hoạt thích ứng khi hoàn cảnh thay đổi.
Sự bất định đòi hỏi mỗi người phải hiểu rõ chính mình và luôn trong tâm thế chuẩn bị. Điều này có nghĩa, bạn cần rèn luyện tư duy phát triển, kể cả khi cảm thấy mình không có nhiều lựa chọn, để bất cứ lúc nào bạn cũng có thể đứng dậy và đi tiếp.
Dưới đây là 4 chiến lược có thể giúp bạn bắt đầu:
1. Xác định những điều bạn không thể thỏa hiệp
Để xây dựng sự nghiệp bền vững, bạn cần hiểu rõ điều gì thật sự quan trọng với mình khi đảm nhận nhiều vai trò khác nhau.
Việc rõ ràng với các “tiêu chí bắt buộc”, giá trị cá nhân và mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định khó khăn khi hoàn cảnh thay đổi bất ngờ.
Hãy tự hỏi mình:
- Tôi có dễ hoang mang khi mọi thứ trở nên bất ổn không?
Nếu bạn cần sự ổn định, hãy tập trung vào việc trau dồi kỹ năng giúp bạn trở nên linh hoạt và luôn được săn đón, dù thị trường có thay đổi thế nào đi nữa.
- Tôi có sẵn sàng giảm lương để làm công việc có ý nghĩa hơn không?
Nếu muốn được sống đúng với giá trị và sở thích của mình, hãy cân nhắc những công việc cho phép bạn tạo ra ảnh hưởng mà bản thân mong muốn, dù phải “hy sinh” tạm thời về tài chính.
- Tôi có muốn quay lại làm việc 5 ngày/ tuần tại văn phòng không?
Nếu bạn ưu tiên sự linh hoạt, hãy bắt đầu phát triển kỹ năng và mở rộng mạng lưới, để tìm cơ hội làm việc từ xa hoặc thoải mái về thời gian.
- Tôi có chấp nhận làm công việc đi ngược lại với giá trị của mình không?
Nếu sự phù hợp về đạo đức là điều quan trọng với bạn, hãy tìm đến những công ty và vị trí có sứ mệnh và cách làm việc mà bạn có thể ủng hộ.
Những câu trả lời này không chỉ là lý thuyết. Chúng còn là “hàng rào an toàn” để bạn định hướng sự nghiệp. Khi đã rõ bản thân không thể thỏa hiệp với điều gì, bạn sẽ đưa ra được quyết định đúng đắn hơn, trước khi bị đặt vào thế phải lựa chọn gấp gáp.
Rèn luyện khả năng thích nghi và linh hoạt
Khả năng phục hồi sự nghiệp giống như một nhóm cơ, càng luyện tập, càng mạnh mẽ. Bạn có thể “tập luyện” bằng cách nâng cao trí tuệ cảm xúc, học thêm kỹ năng mới, không ngại sẵn sàng thay đổi hướng đi khi cần thiết.
Để rèn tính thích nghi và linh hoạt trong công việc hiện tại – điều quan trọng để vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp, bạn có thể tham khảo một vài gợi ý sau:
Hiểu vai trò của mình trong bức tranh tổng thể
Hãy để ý cách công việc của bạn liên kết với mục tiêu và hoạt động chung của công ty. Chủ động hợp tác với các phòng ban khác, giải quyết những vấn đề lặp đi lặp lại và nhận thêm những dự án giúp bạn thử sức với kỹ năng mới. Rất nhiều cơ hội đến từ việc dám bước ra ngoài phạm vi quen thuộc.
Giữ vững tinh thần khi áp lực tăng cao
Trong môi trường nhiều biến động, khả năng suy nghĩ sáng suốt và kiểm soát cảm xúc luôn vô cùng quan trọng. Hãy nhận diện những điều khiến bạn căng thẳng và tìm cách quản lý năng lượng của mình trước khi chúng lấn át.
Bạn có thể xây dựng thói quen “nạp lại năng lượng” như thiền, hít thở sâu, viết nhật ký hoặc trò chuyện với những đồng nghiệp đáng tin cậy.
Tập trung vào những kỹ năng có giá trị cao
AI chưa thể thay thế khả năng lãnh đạo, sáng tạo hay trí tuệ cảm xúc. Đừng ngại dấn thân vào những dự án thử thách, chủ động nhận vai trò quản lý, cũng như rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề, nắm bắt tình huống và thích nghi.
Bạn có thể nhận ra kỹ năng “đáng giá” nhất của mình bằng cách để ý: người khác thường nhờ bạn điều gì? Bạn giải quyết vấn đề nào một cách dễ dàng? Và bạn mang lại giá trị rõ rệt nhất ở đâu?
Xem việc học là một phần công việc, chứ không phải giải pháp dự phòng
Theo khảo sát Workplace Skills 2024 của Deloitte, 87% chuyên gia cho rằng khả năng thích nghi và lãnh đạo là chìa khóa để phát triển sự nghiệp. Vì vậy, việc học hỏi liên tục, từ AI, xu hướng ngành, tới công nghệ mới, là yếu tố sống còn để thành công lâu dài.
Mỗi lần gặp khó khăn, bạn hãy xem đó là cơ hội học hỏi: điều gì hiệu quả, điều gì không, mình sẽ làm gì khác lần sau. Dành thời gian cố định để học kỹ năng mới, xin phản hồi thường xuyên, và luôn tò mò với những công cụ hay thay đổi trong ngành. Những nỗ lực nhỏ, nhưng đều đặn, sẽ tạo nên khác biệt lớn theo thời gian.
Có thể bạn cần:
- Áp dụng tư duy chiến lược để thiết kế cuộc sống như mong muốn
- Nâng cấp bản thân bắt đầu từ việc học những điều khó: 1 kỹ năng mà ai cũng cần
3. Xây dựng và mở rộng các mối quan hệ
Tấm lưới an toàn cho sự nghiệp của bạn không chỉ nằm ở CV hay hồ sơ năng lực. Nó còn đến từ những người sẵn sàng đứng ra bảo vệ, hỗ trợ, đưa ra lời khuyên, và kết nối bạn với những cơ hội không ngờ tới.
Hãy xây dựng mối quan hệ vượt ra ngoài vai trò và công ty hiện tại
Để xây dựng các mối quan hệ phục vụ cho sự nghiệp, bạn cần:
- Mở rộng mạng lưới một cách có chủ đích, kết nối với những người giúp bạn mở rộng tư duy và phát triển bản thân.
- Tham gia các nhóm ngành nghề, hội đồng tư vấn, cộng đồng cựu sinh viên hoặc các nhóm dựa trên bản sắc cá nhân.
- Tham gia vào những cộng đồng online như Slack, Discord hay diễn đàn chuyên môn. Nếu có thể, hãy tham dự các buổi gặp mặt trực tiếp. Chỉ cần bạn có mặt, chia sẻ suy nghĩ hoặc đơn giản là tham gia trò chuyện cũng mở ra nhiều mối quan hệ, cơ hội hợp tác mà trước đó bạn chưa từng nghĩ tới.
Đừng chỉ kết nối trên LinkedIn, hãy nuôi dưỡng những mối quan hệ thật sự
Ai cũng cần đầu tư cho tình bạn, hỗ trợ đồng nghiệp khi họ cần, tham gia các hoạt động tình nguyện hoặc trở thành người cố vấn cho người khác. Góp mặt trong những cộng đồng sáng tạo truyền cảm hứng cho bạn, cũng là một gợi ý để bạn mở rộng các mối quan hệ của mình.
Ngoài ra, bạn cũng đừng quên người bạn thân nơi công sở nữa nhé. Bởi người bạn đó có thể chính là “tài sản nghề nghiệp” giá trị nhất của bạn.
Nghiên cứu Friends At Work của KPMG cho thấy, việc có bạn thân ở nơi làm việc giúp chúng ta hạnh phúc và hài lòng với công việc hơn rất nhiều.
4. Luôn chuẩn bị cho “phương án tiếp theo”
Nếu ngày mai mất việc, bạn đã có kế hoạch gì chưa? Nếu cần vượt qua khủng hoảng sự nghiệp, bạn sẽ làm gì đầu tiên?
Phương án tiếp theo có thể không giống như bạn từng hình dung. Một vị trí bạn từng bỏ qua, lại có thể phù hợp với kỹ năng và sở thích của bạn ở hiện tại. Một bước ngoặt tạm thời cũng có thể mở ra cánh cửa hoàn toàn mới.
Hãy định kỳ “kiểm tra sức khỏe” sự nghiệp của mình
Không cần ngày nào cũng phải lo nghĩ về sự nghiệp, nhưng chờ đến lúc khủng hoảng mới bắt đầu thì thường là quá muộn.
-
Mỗi quý, hãy tự hỏi: Mình có đang phát triển không? Kỹ năng của mình có còn phù hợp? Công việc này tiếp thêm năng lượng cho mình, hay rút cạn?
-
Mỗi năm, hãy đánh giá lại con đường mình đang đi: Mình có đang đi đúng hướng không? Có rủi ro hoặc cơ hội nào cần chuẩn bị không?
Chủ động không có nghĩa là bạn phải tìm việc mới liên tục, mà là giữ cho bản thân luôn tỉnh táo, sẵn sàng trước khi bắt buộc phải thay đổi.
Chủ động xây dựng hình ảnh cá nhân
Danh tiếng là một tài sản, dù bạn là sếp lớn hay chỉ mới đi làm vài năm. Vì vậy, bạn cần:
- Hoạt động tích cực trên các nền tảng như LinkedIn, Polywork, Lunchclub hay những cộng đồng chuyên môn.
- Tham gia thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm và thể hiện điểm mạnh của bạn. Khi mọi người hiểu rõ bạn giỏi gì và điều gì quan trọng với bạn, cơ hội sẽ tự tìm đến.
- Cho những người bạn tin tưởng biết rằng bạn đang mở lòng với cơ hội mới. Bởi rất có thể, công việc tiếp theo của bạn sẽ đến từ một cuộc trò chuyện, chứ không phải một tin tuyển dụng.
Đừng chỉ nhìn vào tên chức danh
Hãy chú ý đến những công việc khiến bạn thấy hứng thú, những nhiệm vụ không làm bạn kiệt sức và nơi kỹ năng của bạn thực sự tạo ra giá trị. Cân nhắc cả yếu tố tài chính, cơ hội phát triển và những ngành nghề liên quan mà bạn có thể áp dụng thế mạnh của mình.
Chuẩn bị sẵn hồ sơ và tài liệu
Hãy để CV, portfolio, thư giới thiệu và những dự án nổi bật của bạn ở cùng một nơi dễ tìm. Cất giữ những lời khen, bài báo viết về bạn hay bất kỳ dấu ấn nổi bật nào. Bạn của tương lai sẽ cảm ơn bạn của ngày hôm nay vì những điều này.
Tìm hiểu cơ hội mới trước khi bạn thật sự cần đến nó
Việc chủ động khám phá sớm giúp bạn ít bị áp lực và có nhiều lựa chọn hơn khi cần thay đổi.
Hãy thay đổi góc nhìn về sự chuyển hướng
Kế hoạch thay đổi không phải là thất bại. Đó là sự linh hoạt. Bước đi tiếp theo của bạn có thể không giống mong đợi, nhưng lại đưa bạn đi xa hơn. Vậy nên đừng cố chấp níu giữ những gì không còn phù hợp nữa nhé.
Kết luận về cách vượt qua khủng hoảng nghề nghiệp
Sự bền vững trong sự nghiệp giờ đây không còn phụ thuộc vào công ty, chức danh hay mức lương, mà nằm ở khả năng bạn đối diện với tương lai như thế nào, trong khi vẫn giữ vững tinh thần ở hiện tại.
Đừng quên luôn làm việc có chiến lược và có chủ đích, với chính mình và với những người khác. Đồng thời luôn tin rằng bạn có thể vượt qua sự bất định, thay vì cứ mãi mắc kẹt hoặc kiệt sức, chỉ vì cố chạy trốn thời kỳ bất ổn này.
Mee chúc bạn luôn hạnh phúc với một sự nghiệp rực rỡ và lấp lánh!
